21 sierpnia 2026

F-gazy: co zmieni się od 2027 roku dla serwisantów klimatyzacji i pomp ciepła?

Od 1 stycznia 2027 roku zacznie obowiązywać jeden z najważniejszych progów rozporządzenia F-gazowego (UE) 2024/573 – zakaz wprowadzania do obrotu nowych pomp ciepła i klimatyzatorów na czynnikach o wysokim GWP. To dobry moment, by sprawdzić, co dokładnie zmienia całe rozporządzenie, jak wygląda wdrożenie certyfikacji w Polsce i czy serwisanci klimatyzacji i pomp ciepła będą mieli więcej pracy.

Kluczowe informacje:

Rozporządzenie F-gazowe (UE) 2024/573 obowiązuje w całej UE wprost od 11 marca 2024 r. i zastąpiło wcześniejsze rozporządzenie 517/2014.
Od 1 stycznia 2025 r. obowiązuje już zakaz serwisowania i konserwacji urządzeń czynnikiem o GWP ≥ 2500 (dotyczy głównie R404A i R507A w dużych instalacjach).
Od 1 stycznia 2027 r. zacznie obowiązywać zakaz wprowadzania do obrotu pomp ciepła i klimatyzatorów o mocy do 12 kW z czynnikiem o GWP ≥ 150 – to koniec R32 i R410A w nowych urządzeniach domowych tego segmentu.
Nowy unijny system certyfikacji (certyfikaty A1, A2, B, C, D, E) obejmuje już nie tylko F-gazy, ale też propan, CO₂ i amoniak – jednak w Polsce jeszcze formalnie nie obowiązuje.
Jedyną uprawnioną jednostką certyfikującą w Polsce pozostaje UDT, a nowelizacja krajowej ustawy F-gazowej ma realnie wejść w życie dopiero pod koniec 2027 r.
Kluczowe czynniki przyszłości to R290 (GWP 3), R744/CO₂ (GWP 1) i R717/amoniak – każdy wymaga innych kompetencji i procedur bezpieczeństwa niż klasyczne HFC.

Czym jest rozporządzenie F-gazowe (UE 2024/573)

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/573 z 7 lutego 2024 r. wprowadza wspólne dla całej Unii zasady ograniczania stosowania F-gazów oraz certyfikacji osób i firm pracujących przy urządzeniach chłodniczych, klimatyzacyjnych i pompach ciepła. Zastąpiło ono wcześniejsze rozporządzenie 517/2014 i znacząco zaostrzyło zarówno dostępność F-gazów, jak i wymagania kompetencyjne wobec serwisantów.

Dlaczego UE ogranicza stosowanie F-gazów?

Powodem jest GWP, czyli współczynnik globalnego ocieplenia. Im wyższy GWP danego czynnika, tym większy jego potencjalny wpływ na klimat w przypadku uwolnienia do atmosfery. Dla porównania:

R410A, wciąż powszechny w starszych instalacjach, ma GWP 2088,
R32, dominujący dziś w nowych klimatyzatorach i pompach ciepła, ma GWP 675,
R290 (propan), wskazywany jako czynnik przyszłości, ma GWP zaledwie 3.

Rozporządzenie zakłada stopniowe, ale bardzo wyraźne ograniczanie stosowania czynników o wysokim GWP, z konkretnymi datami granicznymi dla poszczególnych kategorii urządzeń – część z nich już obowiązuje.

Jakich urządzeń dotyczy rozporządzenie?

Regulacja obejmuje szeroki zakres sprzętu wykorzystującego F-gazy, w tym m.in.:

stacjonarne urządzenia chłodnicze,
klimatyzatory (split, multi-split, monoblok),
pompy ciepła,
organiczne obiegi Rankine’a,
agregaty chłodnicze samochodów ciężarowych, przyczep i kontenerów chłodni,
systemy przeciwpożarowe.

Zakres nie jest zamknięty – kolejne akty wykonawcze Komisji (np. dot. certyfikacji odzysku rozpuszczalników czy sprzętu przeciwpożarowego) rozszerzają go o nowe kategorie sprzętu i czynników.

Najważniejsze zmiany i co one oznaczają dla serwisanta

Od 1 stycznia 2025 r. obowiązuje już zakaz serwisowania i konserwacji urządzeń chłodniczych czynnikiem o GWP ≥ 2500 (dotyczy głównie R404A i R507A w dużych instalacjach przemysłowych).
Od 1 stycznia 2027 r. zakaz wprowadzania do obrotu monoblokowych pomp ciepła i klimatyzatorów oraz mniejszych systemów split o mocy do 12 kW zawierających F-gaz o GWP ≥ 150 – to oznacza koniec R410A i R32 w nowych urządzeniach domowych tego segmentu.
Kolejne progi obejmą większe urządzenia i klimatyzację komercyjną w kolejnych latach – szczegółowy harmonogram znajduje się w Załączniku IV rozporządzenia.

Dla serwisanta: to nie jest odległa przyszłość – firmy serwisujące dziś duże instalacje na R404A/R507A mają obowiązek już teraz planować przejście na inny czynnik, bo zakaz serwisowania obowiązuje od 2025 r. Przepisy nie nakazują wymiany już działających urządzeń domowych – użytkownicy mogą je legalnie eksploatować i serwisować nadal, dopóki dany czynnik nie zostanie objęty ograniczeniem serwisowym.

Nowe czynniki chłodnicze do opanowania

Głównym kierunkiem zastępowania F-gazów są naturalne czynniki chłodnicze: R290 (propan), R744 (CO₂) i R717 (amoniak).

Dla serwisanta: to oznacza realną zmianę zakresu kompetencji, nie tylko wymianę jednego gazu na drugi. Propan jest palny – wymaga innych procedur bezpieczeństwa (strefy zagrożenia wybuchem, wentylacja, procedury pracy). CO₂ pracuje pod bardzo wysokim ciśnieniem – wymaga innego sprzętu serwisowego. Amoniak jest toksyczny i wymaga specjalistycznych uprawnień. Serwisant, który dziś zna wyłącznie pracę z klasycznymi HFC, za kilka lat może nie mieć kompetencji do obsługi coraz popularniejszych urządzeń.

Nowy system certyfikacji na poziomie UE

Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2024/2215 z 6 września 2024 r. ustanawia nowy system certyfikacji, obejmujący nie tylko F-gazy, ale też czynniki alternatywne (węglowodory, CO₂, amoniak), z certyfikatami: A1 i A2 (F-gazy i węglowodory, wg ilości czynnika), B (CO₂), C (amoniak) oraz D i E (węższe zakresy prac, np. sama kontrola szczelności). Certyfikaty mają być odnawiane co najmniej raz na 7 lat – obowiązek ten ma wejść w życie najpóźniej 12 marca 2027 r.

F-gazy w Polsce: rozporządzenie UE już obowiązuje, ustawa krajowa jeszcze nie w pełni wdrożona

To najważniejszy niuans, o którym warto wiedzieć, prowadząc działalność serwisową w Polsce. Rozporządzenie 2024/573 obowiązuje wprost, bez konieczności implementacji – ale nowy system certyfikacji z rozporządzenia wykonawczego 2024/2215 wymaga jeszcze zmiany polskiej ustawy F-gazowej z 2015 r., a ta wciąż nie została uchwalona.

Według informacji UDT z lutego 2026 r. oraz Ministerstwa Klimatu i Środowiska:

Jedyną uprawnioną jednostką certyfikującą w Polsce pozostaje UDT. Certyfikaty wydane przez inne podmioty krajowe są nieważne.
Obecnie funkcjonuje system oparty na starej ustawie F-gazowej i starym rozporządzeniu 517/2014 – certyfikacja dla personelu obejmuje tylko F-gazy, jeszcze nie propan (R290) czy amoniak (R717).
Projekt nowelizacji polskiej ustawy F-gazowej, który wdroży nowy system certyfikacji (A1/A2/B/C/D/E), miał trafić do konsultacji społecznych w II kwartale 2026 r., a proces legislacyjny ma zakończyć się do końca 2026 r. Nowy system w Polsce ma realnie zacząć obowiązywać pod koniec 2027 r.
Dotychczasowe polskie certyfikaty pozostają ważne na dotychczasowych zasadach.

Co oznacza ta luka dla serwisantów?

Przez pewien czas funkcjonujemy w sytuacji, w której unijne rozporządzenia obowiązują wprost, ale krajowy system certyfikacji jeszcze się do nich nie dostosował. W praktyce oznacza to, że:

serwisant nie może dziś w Polsce formalnie zdobyć certyfikatu A1, B czy C, bo krajowa procedura ich jeszcze nie przewiduje,
praca z propanem czy amoniakiem u klienta w Polsce wciąż odbywa się poza formalnym systemem certyfikacji personelu (choć oczywiście nie zwalnia to z odpowiedzialności za bezpieczeństwo),
istnieje furtka: certyfikat wydany w innym kraju UE, który już wdrożył nowy system (np. Hiszpania, Słowacja), jest ważny również w Polsce przez 7 lat, bez konieczności ponownej weryfikacji,
część dostępnych w internecie ofert szkoleniowych i komercyjnych prezentuje certyfikaty A1/B/C jako już obowiązujący w Polsce wymóg formalny – to nieprecyzyjne i warto to weryfikować bezpośrednio w UDT przed zapisaniem pracownika na kurs.

Czy serwisanci klimatyzacji i pomp ciepła będą mieli więcej pracy?

To pytanie najbardziej interesuje branżę, ale odpowiedź nie jest jednoznaczna.

Argumenty za wzrostem zapotrzebowania na serwisantów:

Rynek pomp ciepła i klimatyzacji rośnie, a wraz z nim rośnie liczba urządzeń wymagających przeglądów, kontroli szczelności i serwisu.
Coraz szersza gama czynników chłodniczych (R290, CO₂, amoniak, HFO) oznacza więcej specjalistycznych zleceń, których nie obsłuży każdy serwis – to przewaga dla firm inwestujących w kompetencje wcześniej niż konkurencja.
Zaostrzające się przepisy dotyczące serwisowania starych czynników (np. zakaz dla GWP ≥ 2500) generują realny popyt na przezbrajanie i modernizację istniejących instalacji.

Ryzyka i czynniki studzące entuzjazm:

Praca z czynnikami palnymi (R290) wymaga innych procedur bezpieczeństwa niż dotychczasowe standardy – błąd tu nie jest tylko kwestią jakości usługi, ale bezpieczeństwa ludzi, a wielu serwisantów nie ma jeszcze takiego przeszkolenia.
Do czasu pełnego wdrożenia polskiej ustawy firmy planujące certyfikację personelu działają w częściowej niepewności co do tego, jaki dokładnie będzie krajowy zakres egzaminów i kosztów.
Firmy serwisujące duże instalacje na czynnikach już objętych zakazem serwisowania (GWP ≥ 2500) mają ograniczony czas na przezbrojenie klientów – to raczej presja czasowa niż dodatkowy komfort.
Część materiałów szkoleniowych i komercyjnych ofert zawiera nieaktualne lub niepoprawne dane (błędne wartości GWP, mylenie zakresu mocy urządzeń w przepisach o zakazach) – warto weryfikować źródła przed podjęciem decyzji biznesowej.

Wniosek dla branży serwisowej

Krótkoterminowo należy spodziewać się stopniowego, a nie gwałtownego wzrostu zapotrzebowania na serwisantów – rynek zmienia się szybciej niż krajowe przepisy certyfikacyjne, które wciąż nie są gotowe.

W perspektywie 2-3 lat, wraz z pełnym wdrożeniem polskiej nowelizacji ustawy F-gazowej (realnie: koniec 2027 r.) i kolejnymi progami zakazów wprowadzania urządzeń na czynnikach o wysokim GWP, można jednak realnie oczekiwać wzrostu liczby zleceń serwisowych i modernizacyjnych, przy jednoczesnym wzroście wymagań kompetencyjnych wobec personelu.

Co warto zrobić już teraz: checklista dla firm serwisowych

Zmapuj, ilu serwisantów pracuje z instalacjami na czynnikach o GWP ≥ 2500 – obowiązek ograniczenia ich serwisowania obowiązuje już dziś, nie w przyszłości.
Zaplanuj szkolenia z zakresu R290 i CO₂ z wyprzedzeniem, tak aby zespół był gotowy, zanim polska nowelizacja wejdzie w życie pod koniec 2027 r., a nie dopiero wtedy zaczynać nadrabianie zaległości.
Przed zapisaniem pracownika na kurs certyfikacyjny sprawdź bezpośrednio w UDT, czy oferowany program bazuje na aktualnym stanie prawnym w Polsce, czy na docelowym systemie unijnym (A1/A2/B/C), który w Polsce jeszcze formalnie nie obowiązuje.
Śledź postępy prac nad nowelizacją polskiej ustawy F-gazowej i harmonogram kolejnych zakazów z Załącznika IV rozporządzenia 2024/573, dotyczących większych urządzeń i klimatyzacji komercyjnej.
Zweryfikuj procedury bezpieczeństwa pracy z czynnikami palnymi (R290) w firmie, zanim staną się one codziennością, a nie wyjątkiem.